ชุมชนพิทักษ์ป่า Forest Guardians

โครงการได้เริ่มดำเนินกิจกรรมพิทักษ์ป่าชุมชน 3 พื้นที่ ต่อไปนี้

1. ป่าชุมชนบ้านคลองระบัง หมู่ 8 บ้านคลองระบัง ต.มิตรภาพ อ.มวกเหล็ก จ.สระบุรี
2. ป่าชุมชนบ้านมวกเหล็กใน หมู่ 3 ต.มิตรภาพ อ.มวกเหล็ก จ.สระบุรี
3. ป่าชุมชนบ้านดอยช้างป่าแป๋ หมู่ 7 ต.ป่าพลู อ.บ้านโฮ่ง จ.ลำพูน

ป่าชุมชนบ้านคลองระบัง หมู่ 8 บ้านคลองระบัง ต.มิตรภาพ อ.มวกเหล็ก จ.สระบุรี

กิจกรรมที่เกิดขึ้น:                            

1. จัดซื้อและติดตั้งกล้องดักถ่ายภาพ (Camera Trap) จำนวน 6 ชุด
2. ดูแลและปรับปรุงแนวกันไฟหลักและรอง สร้างแนวกันไฟหลัก กว้าง 3 ม. ระยะทาง 3 กม./แนวกันไฟรอง กว้าง 1 ม. ระยะทาง 5 กม.
3. จัดกิจกรรมเดินศึกษาธรรมชาติและแคมป์เยาวชนรักษ์ป่า จำนวน 2 ครั้งก่อนฤดูไฟป่า กิจกรรมครั้งที่ 2 มีผู้เข้าร่วม 78 คน ทั้งเยาวชน ผู้ปกครอง และผู้สนใจร่วมกิจกรรม

สิ่งที่ได้รับจากการทำโครงการ ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นก่อนและหลังทำกิจกรรม:

ก่อนทำโครงการ

• ขาดเครื่องมือสำหรับเก็บข้อมูลสัตว์ป่าและเฝ้าระวังการบุกแนวกันไฟมีไม่เพียงพอ ทำให้พื้นที่ป่าเสี่ยงไฟป่า
• เยาวชนและชุมชนขาดโอกาสเรียนรู้เรื่องพันธุ์ไม้ การปลูกป่า และการอนุรักษ์ธรรมชาติ

หลังทำโครงการ

• ชุมชนได้ติดตั้งกล้องดักถ่ายภาพ (Camera Trap) จำนวน 6 ชุด ทำให้ชุมชนสามารถติดตามสัตว์ป่าและกิจกรรมบุคคลภายนอกได้
• ปรับปรุงแนวกันไฟหลักกว้าง 3 เมตร ยาว 3 กิโลเมตร และแนวกันไฟรองกว้าง 1 เมตร ยาว 5 กิโลเมตร ลดความเสี่ยงจากไฟป่า และใช้เป็นเส้นทางศึกษาเชิงธรรมชาติ
• จัดกิจกรรมเดินศึกษาธรรมชาติและแคมป์เยาวชนรักษ์ป่า ครั้งที่ 2 มีผู้เข้าร่วม 78 คน เยาวชนและชุมชนได้เรียนรู้เรื่องพันธุ์ไม้ การติดป้ายชื่อไม้ การเก็บเมล็ดพันธุ์ การปลูกต้นไม้ การใช้สมุนไพร และการอนุรักษ์ป่า
• ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกช่วงวัยในชุมชน สร้างความตระหนักและความร่วมมือในการฟื้นฟูและรักษาทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

ป่าชุมชนบ้านมวกเหล็กใน หมู่ 3 ต.มิตรภาพ อ.มวกเหล็ก จ.สระบุรี

กิจกรรมที่เกิดขึ้น:       

1. ติดตั้งกล้องดักถ่ายภาพ (Camera Trap) จำนวน 6 ชุด                        
2. ปรับปรุงเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงนิเวศป่าเขาหินปูน จำนวน 1 เส้นทาง ระยะประมาณ 2 กม. โดยใช้รถไถปรับทางช่วงเชิงเขาให้เรียบ และใช้แรงงานคนปรับเส้นทางเดินเท้าขึ้นเขาหินปูน            
3. อยู่ระหว่างการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และเตรียมปรับปรุงเส้นทางศึกษาธรรมชาติอีก 4 เส้นทาง                                                

สิ่งที่ได้รับจากการทำโครงการ ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นก่อนและหลังทำกิจกรรม:

ก่อนทำกิจกรรม                                            

1. มีข้อมูลสัตว์ป่าจำกัด และไม่สามารถเฝ้าระวังพื้นที่ได้ทั่วถึง                        
2. เส้นทางศึกษาธรรมชาติสภาพไม่เอื้อต่อการเรียนรู้และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ                
3. ชุมชนยังไม่มีรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวที่ชัดเจนหรือสร้างรายได้อย่างเป็นระบบจากป่า        

หลังทำกิจกรรม                                            

1. มีกล้อง Camera Trap 6 จุด ช่วยติดตามสัตว์ป่า เฝ้าระวังการบุกรุก และใช้ข้อมูลประกอบการจัดการป่า
2. เส้นทางศึกษาธรรมชาติ 2 กม. ได้รับการปรับปรุงให้เดินง่าย ปลอดภัย และรองรับกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
3. ชุมชนเริ่มจัดตั้งวิสาหกิจท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และเตรียมพัฒนาเส้นทางใหม่อีก 4 เส้นทาง ทำให้เกิดโอกาสสร้างรายได้อย่างยั่งยืนจากการอนุรักษ์    

ป่าชุมชนบ้านดอยช้างป่าแป๋ หมู่ 7 ต.ป่าพลู อ.บ้านโฮ่ง จ.ลำพูน

1. เก็บกวาดทำความสะอาดเสร็จไม้กิ่งไม้รอบๆบริเวณสระและในสระ
2. ขุดพืชที่ขึ้นตามริมขอบสระมาเก็บไว้เป็นจุดเพื่อทำการปลูกลงไปใหม่หลังจากที่ซ่อมแซมสระน้ำเสร็จแล้ว
3. ฝังท่อระบายขนาด 4 นิ้ว 2 ท่อน

• ทีมขุดดินออกเป็นกองประมาณลากออกด้วยรถดันดินทำมือได้ 
• ฝ่ายลาก ดันดิน ขนก้อนหิน ไปวางกองคานดิน
• ปรับคานฝายให้เรียบเข้ารูป นำก้อนหินเรียงเป็นชั้นเพื่อกันดินสไลด์

• ฝ่ายขุดดิน
• ฝ่ายดันดิน
• ฝ่ายปรับคานฝาย

การดำเนินงาน วันที่ 7-8 ดำเนินการนำดินที่ขุดจากด้านข้างของลำห้วยทั้ง 2 ฝั่ง มาโถมเป็นคานฝายเป็นเวลา 8 วัน ความสูงประมาณ 1.20 เมตร โดยนำก้อนหินแต่ละก้อนมาวางซ้อนกันคันฝ่ายด้านนอก เพื่อป้องกันไม่ให้คันฝ่ายที่เป็นดินแดนหรือดินที่ผ่านการนวดเป็นดินเหนียวสไลด์หรือถล่ม การดำเนินงานแบ่งหน้าที่เป็น 3 แผนก

• ฝ่ายขุดดิน,หิน
• ฝ่ายดันดิน
• ฝ่ายปรับคานฝาย

1. กิจกรรมติดตั้งท่อระบายน้ำให้กับสระน้ำดับไฟป่า หลังจากที่ทีมงานได้ทำการซ่อมแซมปรับปรุงสระน้ำดับไฟป่า จากเดิมที่ความจุประมาณ 80,000 ลิตร ตอนนี้เพิ่มเป็นประมาณ 150,000 ลิตร ในช่วงเวลา 2 เดือนผ่านไป บนคันสระที่ได้ปลูกไม้พื้นถิ่นก็เริ่มเติบโตขึ้น จากนั้นได้นำท่อขนาด 5 นิ้วมาเป็นท่อระบายน้ำกรณีที่น้ำเต็มจะล้นสระรอให้น้ำเต็ม หลังจากนั้นก็จะมีกบ, เขียดมากมายเข้าไปอยู่อาศัยขยายเผ่าพันธุ์ ทั้งนี้แหล่งน้ำก็จะเป็นน้ำดื่มให้กับสัตว์ป่าอีกด้วย ซึ่งเป็นผลจากความประสงค์หลักคือกักเก็บน้ำเอาไว้ทำเป็นระบบแนวกันไฟสปริงเกอร์      
2. กิจกรรมขยายแนวกันไฟสปริงเกลอร์ IoT ออกไปอีก 200 เมตร จากเดิมที่มีอยู่ประมาณ 2 กม.
3. ฝึกอบรมการสร้างและการใช้งานระบบแนวกันไฟ IoT ให้กับเยาวชนและอาสาดับไฟป่าของชุมชนจำนวน 30 คน