หาดใหญ่กำลังฟื้นตัว แต่เด็กหลายคนรอการเล่นอิสระเพื่อฟื้นใจ

การประชุมหารือแนวทางการส่งเสริมเรื่องการอิสระเพื่อฟื้นฟูเด็ก 3 โรงเรียนนำร่อง เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2569 ณ โรงเรียนวัดคลองแห ได้มีการประชุมร่วมกันระหว่างทีมผู้บริหารและครูจาก 3 โรงเรียนนำร่อง ได้แก่ โรงเรียนวัดคลองแห, โรงเรียนบ้านทุ่งน้ำ และโรงเรียนบ้านหนองนายขุ้ย ร่วมกับมูลนิธิเพื่อนเยาวชนเพื่อการพัฒนา (มยพ.)  และแนะนำมูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กเยาวชน (สสย.) เครือข่ายเล่นเปลี่ยนโลก และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยมีเป้าหมายหลักคือการใช้ "การเล่นอิสระ" (Free Play) เป็นเครื่องมือสำคัญในการฟื้นฟูเยียวยาจิตใจเด็กๆ ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยและภาวะวิกฤติ เพื่อให้เด็กได้ผ่อนคลาย ก้าวข้ามความยากลำบากทางจิตใจ และสร้างเสริมสุขภาวะอย่างยั่งยืน มุ่งเป้าหมายเพื่อส่งเสริมกิจกรรมกระบวนการสร้างการเรียนรู้  การเล่นอิสระสร้างเสริมพัฒนาการ พัฒนาทักษะชีวิตเด็กเยาวชน สนับสนุนการมีส่วนร่วมสร้างสรรค์สังคม และขับเคลื่อนสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะและคุณภาพชีวิตของเด็กเยาวชน 

โดยที่ผ่านมาโครงการส่งเสริมการเล่นอิสระเพื่อฟื้นฟูเด็กฟื้นฟูชุมชนหลังวิกฤติ “เด็กใต้ต้องได้เล่น” ที่ผ่านมาเริ่มจาก ในสถานการณ์น้ำท่วมใหญ่ที่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ เครือข่ายเล่นเปลี่ยนโลก ตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้นกับทุกครอบครัว ที่อยู่ในภาวะสูญเสียอย่างมากมายในทุกๆ ด้าน  ในขณะที่ทุกฝ่ายกำลังเร่งฟื้นฟูเมือง ซึ่งต้องใช้เวลาอีกนาน ยังมีเด็กๆจำนวนมากที่อยู่ในเหตุการณ์  และได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ครั้งนี้เช่นกัน  เครือข่ายเล่นเปลี่ยนโลก  จึงมีการประชุมกันและสรุปว่า  เราจะใช้การเล่นอิสระช่วยฟื้นฟูความสุข ช่วยเด็กให้ได้ผ่อนคลาย ก้าวข้ามเหตุการณ์อย่างนุ่มนวลด้วยพลังข้างในของตัวเอง โดยระยะเร่งด่วนนี้ จะจัดทำ “ ถุงเล่น ...ใจฟู ” จัดส่งให้กับเพื่อนๆ กลุ่มทำงานด้านเด็กที่หาดใหญ่ และจังหวัดภาคใต้ส่งตรงถึงมือเด็ก จำนวน 2,000 ชุด และหาแนวทางในการเปิดพื้นที่เล่นอิสระเพื่อช่วยฟื้นฟูเยียวยาเด็ก ในหลายพื้นที่ที่กำลังเผชิญน้ำท่วม และร่วมจัดวันเด็ก เล่น(หาด)ใหญ่ใจฟู เปิดลานเล่นอิสระและเสริมพลังด้วยกิจกรรมสื่อสารสุขภาวะ เครือข่ายเล่นเปลี่ยนโลก เยาวชนพลเมืองนักสื่อสารสุขภาวะ มูลนิธิเพื่อนเยาวชนเพื่อการพัฒนา ร่วมกับภาคีเครือข่ายสสส. และกลุ่มมานีมานะ ภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกพื้นที่ มากกว่า 30 หน่วยงาน จัดวันเด็ก เล่น(หาด)ใหญ่ใจฟู ในวันที่ 10 มกราคม 2569 ณ สวนสาธารณะเทศบาลนครหาดใหญ่ มีเด็กเยาวชนและประชาชนร่วมงานวันเด็กมากว่า 3,000 คน

ขณะนี้เพื่อสร้างนิเวศที่ส่งเสริมการเล่นอิสระสำหรับเด็กอย่างยั่งยืน มยพ. เครื่อข่ายเล่นเปลี่ยนโลก และภาคีเครือข่าย ได้ร่วมกันขับเคลื่อนฟื้นฟูเด็กเยาวชนสร้างเสริมสุขภาวะหลังวิกฤติ โดยก่อการสานพลังผู้ใหญ่ที่อยู่รอบตัวเด็กเยาวชน ทั้งภาคส่วนชุมชน หน่วยงาน และสถานศึกษา มาร่วมสร้างนิเวศที่ปลอดภัยและส่งเสริมสุขภาวะให้กับเด็กเยาวชนในสถานศึกษา มีเป้าหมาย เกิดนิเวศสร้างเสริมสุขภาวะรอบตัวเด็ก โรงเรียน 3 ดี คือ 1) สื่อดี หมายถึง สื่อ ศิลปะ กิจกรรม การเล่น ที่สร้างสรรค์ และกระบวนการการสื่อสาร ที่ส่งเสริมการเรียนรู้ พัฒนาทักษะ สร้างเสริมสุขภาวะ (กาย ใจ อารมณ์ สังคม) 2) พื้นที่ดี หมายถึง พื้นที่ทางกายภาพที่สร้างการเรียนรู้ เป็นพื้นที่สร้างสรรค์ที่ได้แสดงออกแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนและสื่อสารได้ รวมถึงพื้นที่กิจกรรมทางกายได้เล่นได้ออกกำลังกาย ได้ทำกิจกรรมร่วมกัน  3) ภูมิดี หมายถึง การสร้างทักษะชีวิต ทักษะการคิด และสร้างภูมิคุ้มกัน หรือ ภูมิปัญญาในการฉลาดรู้ ที่เท่าทันตนเอง เท่าทันสื่อ เท่าทันสังคม มีทักษะในการคิด วิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ อันเป็นภูมิคุ้มกันในตัวเอง และป้องกันภัยรอบด้าน ภายใต้ โครงการส่งเสริมนิเวศ 3 ดี สร้างเสริมสุขภาวะในโรงเรียนและชุมชน มีระยะเวลาดำเนินงานขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง (ปี 2569 – 2571) โดยมีวัตถุประสงค์

1) เพื่อส่งเสริมศักยภาพและทักษะครูเป็นนักสื่อสารสุขภาวะและผู้อำนวยการเล่น สามารถออกแบบโรงเรียน3 ดี และจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเล่น เรียนรู้ ให้กับเด็กเยาวชน

2) เปิดพื้นที่สร้างสรรค์สื่อสารสุขภาวะ จัดกระบวนการเรียนรู้ กิจกรรมทางกาย และการเล่น ให้กับเด็กในโรงเรียนได้อย่างต่อเนื่อง (ชั่วโมงการเรียนรู้ และ วันเล่น เรียนรู้ และสร้างสรรค์)

3) โรงเรียนมีพื้นที่ 3 ดี(สื่อดี พื้นที่ดี ภูมิดี) ที่มีสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยเป็นนิเวศที่สร้างเสริมสุขภาวะเด็กเยาวชน เด็กเยาวชนมีทักษะที่เท่าทันตนเอง เท่าทันสื่อ มีพฤติกรรมเชิงบวกเพิ่มขึ้น

โดยการประชุมคณะทีมผู้บริหารและครู เครือข่ายโรงเรียนนำร่องหารือ ปฏิบัติการส่งเสริมการเล่นอิสระ เพื่อฟื้นฟูเด็กภายใต้โครงการส่งเสริมการเล่นอิสระเพื่อฟื้นฟูเด็กฟื้นฟูชุมชนหลังวิกฤติ “เด็กใต้ต้องได้เล่น” โดย มูลนิธิเพื่อนเยาวชนเพื่อการพัฒนา และเครือข่ายเล่นเปลี่ยนโลก ภาคีเครือข่ายสสส. ได้สรุปแผนการดำเนินงาน ปฏิบัติการส่งเสริมการเล่นอิสระ เพื่อฟื้นฟูเด็กหลังวิกฤติ สำหรับ 3 โรงเรียนนำร่อง ในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ไว้ดังนี้

• วันที่ 7 - 8  พฤษภาคม 2569 อบรมเชิงปฏิบัติการ เสริมศักยภาพครูนักสื่อสารสุขภาวะ 3 ดี ฟื้นฟูพลังสุข “เล่น เรียนรู้ สื่อสร้างสรรค์” เพื่อส่งเสริมครูนักสื่อสารสุขภาวะและผู้อำนวยการเล่น , กระบวนการสร้างนิเวศโรงเรียน 3 ดี สร้างเสริมสุขภาวะเด็ก, กระบวนการจัดการความรู้เตรียมความพร้อมดูแลเด็กในภาวะวิกฤติ , กระบวนการทำงานสานพลังเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะ กลุ่มเป้าหมาย ครู 3 โรงเรียน จำนวน 45 คน
• ครูที่ผ่านการอบรม จัดกิจกรรม "เล่น เรียนรู้ ฟูใจเด็ก เปิดพื้นที่สร้างสรรค์ ลาน 3 ดี"  ผ่านฐานกิจกรรมสื่อสร้างสรรค์ กิจกรรมศิลปะดูแลใจ กิจกรรมทางกาย และกิจกรรมเสริมทักษะเท่าทันสื่อ  (โรงเรียนละ1 ครั้งละ 3 ชั่วโมง) 

นอกจากมีกิจกรรมการเล่นอิสระผ่านฐานให้กับเด็กๆแล้ว ยังได้มีการสนับสนุนถุงเล่นใจฟู เพื่อเด็กๆที่ผ่านกิจกรรมได้นำกลับไปเล่นกับผู้ปกครองที่บ้านเพื่อใช้การเล่นลดหน้าจอและเพิ่มเวลาครอบครัวด้วย