ฟื้นฟูทุ่งหญ้าทะเลบ้านหลังสุดท้าย ให้พะยูน DugongsLivesMatter
เงินบริจาคของคุณจะนำไปปลูกกล้าหญ้าทะเลให้กับแหล่งพื้นที่หญ้าทะเลของฝั่งตะวันออก จ.จันทบุรี จำนวน2,000กอ
ระยะเวลาระดมทุน
23 มี.ค. 2569 - 30 ม.ค. 2570พื้นที่ดำเนินโครงการ
เป้าหมาย SDGs
กลุ่มเป้าหมายที่ได้รับประโยชน์จากโครงการ
วิกฤตการลดลงอย่างรุนแรงของพะยูนไทยเกิดจากการขาดแคลนแหล่งอาหาร โดยเฉพาะหญ้าทะเล และพื้นที่ หาดเจ้าหลาว จังหวัดจันทบุรีเป็นแหล่งพื้นที่หญ้าทะเลของฝั่งตะวันออก
มูลนิธิกองทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมไทยร่วมกับเหล่าอาสามสมัครและชุมชนประมงพื้นบ้าน ตั้งใจเปลี่ยนพื้นที่เสื่อมโทรมให้เป็น "โต๊ะอาหาร" ที่สมบูรณ์ในเชิงปริมาณ และสร้างจิตสำนึกรักษ์บ้านเกิดด้วยการปลูกหญ้าทะเล 2,000 กอ ณ พื้นที่ หาดเจ้าหลาว จังหวัดจันทบุรี เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่งที่กลับมาสมดุลและอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง...
ปัญหาสังคม
ฟื้นฟูหญ้าทะเลเพื่อพะยูนและเราทุกคน
หาดเจ้าหลาว แหล่งท่องเที่ยวอันลือชื่อของจ.จันทบุรี ในอดีตเคยเป็นแหล่งทรัพยากรทางทะเลที่สมบูรณ์ที่สุดมีทั้งหญ้าทะเล ปะการัง และกองหิน และยังพบเห็นสัตว์ทะเลใกล้สูญพันธุ์อย่างโลมา และพะยูน ซึ่งถือว่ามีความหลากหลายในระบบนิเวศ แต่เมื่อวันเวลาผันผ่าน การพัฒนาการท่องเที่ยว โครงการพัฒนาของรัฐ และการทำประมงที่รุกล้ำชายหาด ได้พากันกวาดต้อนความอุดมสมบูรณ์เหล่านั้นออกไปจากท้องทะเลอย่างสิ้นเชิง
หญ้าทะเล หนึ่งในทรัพยากรหลักที่หายไปพร้อมกระแสการพัฒนาดังกล่าว ได้มีการฟื้นฟูจากเราและชุมชนโดยสืบหาพันธุ์หญ้าทะเลที่เคยมีในพื้นที่ และร่วมกันสำรวจหาแหล่งหญ้าทะเลจุดเล็กๆ พร้อมทั้งนำพันธุ์หญ้าจากพื้นที่ใกล้เคียงมาขยายพันธุ์ และเฝ้าติดตามสำรวจ
การฟื้นฟูหญ้าทะเลมิใช่แค่เพียงการทำให้มีหญ้าทะเลเท่านั้น แต่เป็นการฟื้นฟูแหล่งอาหารของทั้งสัตว์และมนุษย์ เพราะหญ้าทะเลคือแหล่งอนุบาลของสัตว์น้ำวัยอ่อน รวมถึงเป็นแหล่งอาหารของพะยูน
พะยูนสัตว์ทะเลใกล้สูญพันธุ์ที่ในอดีตสามารถพบเห็นได้ง่ายในท้องทะเลจันทบุรีเพราะเป็นแหล่งอาหารขนาดใหญ่ ได้หายไปเป็นเวลานาน และการฟื้นฟูหญ้าทะเลของเรา เป็นความหวังในการนำพะยูนกลับสู่บ้านที่อุดมสมบูรณ์ เพราะในระหว่างดำเนินการฟื้นฟูได้มีการพบเจอรอยการกินหญ้าทะเลของพะยูน
ในการฟื้นฟูหญ้าทะเลครั้งนี้ ไม่ใช่แค้่การสร้างบ้านหลังใหม่ให้กับพะยูน แต่เป็นการเพิ่มความสมบูรณ์ให้กับทะเลแหล่งอาหารสำคัญของมนุษย์ด้วยเช่นกัน
วิธีการแก้ปัญหา
"การฟื้นฟูระบบนิเวศโดยชุมชนมีส่วนร่วม (Community-Based Ecological Restoration)" เริ่มจาก คัดเลือกและเพาะพันธุ์กล้าที่แข็งแรง: เราใช้หญ้ากุ่ยช่ายทะเล (Halodule pinifolia) ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่พะยูนชอบและโตไว โดยนำมาเพาะใน "กระถางชีวภาพย่อยสลายได้" เพื่อป้องกันระบบรากเสียหายขณะย้ายปลูก การปลูกแบบประณีตด้วยมืออาสา: เราจัดค่ายอาสาเพื่อให้มนุษย์ลงไปปักดำในพื้นที่เลนที่เครื่องจักรเข้าไม่ถึง โดยใช้เทคนิคการฝังลึกระดับที่น้ำไม่พัดพา และปักดำในระยะห่างที่เหมาะสมเพื่อความรวดเร็วในการแผ่ขยายของราก ระบบการดูแลหลังการปลูก (Monitoring): นี่คือหัวใจสำคัญ เราจ้างงานชาวประมงพื้นบ้านในพื้นที่ให้เป็น "ผู้พิทักษ์หญ้าทะเล" เพื่อคอยกำจัดขยะทะเลที่มาทับถมหญ้าที่ปลูกใหม่ และเช็คอัตราการรอดทุกเดือนเป็นเวลา 6 เดือน
ผลลัพธ์ที่เคยเกิดขึ้น จากการดำเนินงานนำร่องในพื้นที่ใกล้เคียง พบว่าการปลูกด้วยเทคนิคกระถางชีวภาพร่วมกับการมีทีมชุมชนเฝ้าระวัง ส่งผลให้ หญ้าทะเลมีอัตราการรอดชีวิตสูงถึง 80% (สูงกว่าการปลูกแบบปล่อยตามธรรมชาติที่รอดเพียง 20-30%) และภายใน 4 เดือน เราเริ่มพบ "รอยแทะกินหญ้า" (Feeding Trail) ของพะยูนในพื้นที่แปลงปลูก ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดที่ชัดเจนว่าพะยูนได้รับประโยชน์จริง
ความแตกต่างจากหน่วยงานอื่น แม้หน่วยงานรัฐจะมีโครงการปลูกหญ้าทะเลเป็นประจำ แต่โครงการของเรามีจุดที่ "เติมเต็ม" ส่วนที่ขาดหายไป ดังนี้: จาก "กิจกรรม" สู่ "การติดตาม": หน่วยงานส่วนใหญ่มักเน้นการจัดกิจกรรมปลูก (Event) แล้วจบไป แต่โครงการเราเน้น "การมีชีวิตรอด" โดยงบประมาณส่วนใหญ่ถูกใช้ไปกับการติดตามผลและซ่อมแซมหลุมที่ตายตลอด 6 เดือน เปลี่ยน "ผู้ทำลาย" เป็น "ผู้พิทักษ์": เราเน้นดึงชาวประมงที่เคยใช้เครื่องมือที่อาจทำลายหน้าดิน ให้มาเป็นผู้ได้รับค่าตอบแทนจากการดูแลหญ้าทะเล ทำให้เกิดการหวงแหนทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างแท้จริง รายงานผลถึงมือผู้บริจาค: เราจะอัปเดตภาพถ่ายและพิกัดความเติบโตของหญ้าทะเลให้ผู้บริจาคทราบ
แผนการดำเนินงาน
ก.พ. - พ.ค. 2570
แผนการดำเนินงาน (Project Timeline) เป้าหมาย: ฟื้นฟูหญ้าทะเล 2,000 กอ และจัดค่ายอาสา 2 ครั้ง เดือนที่ 1: การเตรียมการและสร้างเครือข่าย ประสานงานกับกลุ่มประมงพื้นบ้านในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี เพื่อกำหนดพิกัดพื้นที่ปลูกที่เหมาะสมที่สุด (พื้นที่ที่มีการสำรวจพบพะยูนหรือเคยเป็นแหล่งหญ้าเดิม) จัดเตรียมต้นกล้าหญ้าทะเล (หญ้าคาทะเล/หญ้ากุ่ยช่ายทะเล) และวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็น เปิดรับสมัครอาสาสมัครชุดแรกจำนวน 30 คน ผ่านช่องทางออนไลน์ เดือนที่ 2: เริ่มต้นการฟื้นฟู (ค่ายอาสาครั้งที่ 1) ลงพื้นที่จัดค่ายอาสา ครั้งที่ 1 เพื่อปลูกหญ้าทะเลชุดแรก (ๅ1,000 กอ) จัดเวทีให้ความรู้เรื่องนิเวศวิทยาหญ้าทะเลและพะยูนให้แก่ชุมชนและอาสาสมัคร เริ่มระบบการตรวจวัดอัตราการรอดตาย (Baseline Data) เดือนที่ 3-4: การติดตามผลและขยายพื้นที่ (ค่ายอาสาครั้งที่ 2) จ้างเรือชาวบ้านลงพื้นที่สำรวจและกำจัดขยะทะเลที่อาจทับถมแปลงปลูก จัดค่ายอาสา ครั้งที่ 2 เพื่อปลูกหญ้าทะเลเพิ่มเติมอีก 1,000 กอ (รวมครบ 2,000 กอ) ซ่อมแซมหลุมปลูกที่เสียหายจากกระแสน้ำหรือปัจจัยธรรมชาติ
มิ.ย. - ธ.ค. 2570
เดือนที่ 5: การประเมินผลและการมีส่วนร่วม จัดประชุมสรุปผลร่วมกับเครือข่ายชุมชนประมง เพื่อวางแผนการดูแลต่อเนื่องหลังจากจบโครงการ ประเมินดัชนีชี้วัดความหลากหลายทางชีวภาพ (สัตว์น้ำวัยอ่อนที่เข้ามาอาศัยในแปลงปลูก) รวบรวมข้อมูลและภาพถ่ายเพื่อจัดทำรายงานความคืบหน้า เดือนที่ 6: สรุปโครงการและรายงานผล จัดทำรายงานสรุปผลการดำเนินงาน (Final Report) รวมถึงสรุปยอดค่าใช้จ่ายอย่างโปร่งใส อัปเดตผลลัพธ์โครงการ (อัตราการรอดและผลกระทบที่เกิดขึ้น) ให้กับผู้บริจาคผ่านหน้าเว็บไซต์เทใจ ส่งมอบพื้นที่ดูแลให้แก่ชุมชนเพื่อความยั่งยืนในระยะยาว
แผนการใช้เงิน
| รายการ | จำนวน | จำนวนเงิน (บาท) |
|---|---|---|
| ค่าจัดหาพันธุ์หญ้าและวัสดุ ค่ากล้าหญ้าทะเล 2,000 หลุม (เฉลี่ย 12.5 บาท/หลุม) จัดหาจากศูนย์เพาะชำชุมชน | 2,000หลุม | 25,000.00 |
| ค่าวัสดุอุปกรณ์และกระถางชีวภาพ วัสดุปลูกที่ย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ เพื่อเพิ่มอัตราการรอด | 2ครั้ง | 5,000.00 |
| ค่าเรือขนส่งและน้ำมัน ค่าจ้างเรือประมงพื้นบ้านในการขนส่งกล้าหญ้าและอาสาสมัครลงแปลงปลูก | 2ครั้ง | 8,000.00 |
| ค่าอาหารและน้ำดื่ม (ค่ายอาสา) สำหรับอาสาสมัครและชาวบ้านที่มาร่วมลงแรง (เน้นอาหารท้องถิ่นราคาประหยัด)สนับสนุนกลุ่มแม่บ้านในชุมชนจัดเตรียมอาหารสำหรับวันปลูก | 2ครั้ง | 4,000.00 |
| ค่าติดตามผลและรายงาน (6เดือน) เดือน) การดำเนินงานของมูลนิธิ | 1ครั้ง | 3,000.00 |
| รวมเป็นเงินทั้งหมด | 45,000.00 | |
| ค่าสนับสนุนเทใจ (10%) | 4,500.00 | |
ผู้รับผิดชอบโครงการ
มูลนิธิกองทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมไทย
มูลนิธิกองทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมไทย ก่อตั้งเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2550 เมล็ดพันธุ์เล็กๆ ที่เติบโตขึ้นเป็นไม้ใหญ่ มีพันธกิจอันสำคัญคือการสร้างเมล็ดพันธุ์ที่ดีของสังคมในทุกอณูทั่วประเทศ เพราะต้นไม้หลายๆ ต้น… เมื่อรวมกันก็เป็นป่าใหญ่อันสมบูรณ์ ยังประโยชน์ให้มนุษย์ทุกคน ปรัชญา : เราตระหนักดีว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมเริ่มต้นจากตัวมนุษย์ การแก้ปัญหาที่ยั่งยืนคือให้มนุษย์คืนความสมดุลให้กับธรรมชาติ เป้าหมาย : สร้างและพัฒนาคนรุ่นใหม่เพื่อสนับสนุน ส่งเสริม และพัฒนาให้ชุมชนเข้มแข็งและสามารถรักษาจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน วิสัยทัศน์ : สร้างพลังแห่งการอนุรักษ์ สำนึกแห่งสาธารณะ เพื่อสิ่งแวดล้อมยั่งยืน
ดูโปรไฟล์สร้างเพจระดมทุน
ร่วมกันระดมทุนเพื่อสนับสนุนโครงการนี้
สร้างเพจระดมทุนให้โครงการนี้