Open Budget งบประมาณโปร่งใส ตรวจสอบได้

ปัจจุบัน ประชาชนผู้เสียภาษี สมาชิกรัฐสภา ผู้ออกแบบนโยบาย และภาควิชาการ ไม่สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลงบประมาณเพื่อการมีส่วนร่วมตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจาก:

• งบประมาณถูกเปลี่ยนให้เป็นเรื่องเทคนิคที่ซับซ้อนและจำกัดอยู่เพียงในระบบราชการ ทั้งในเชิงกระบวนการและเนื้อหา โดยขาดการสื่อสารเชิงรุกที่ภาคประชาชนสามารถเข้าถึงและเข้าใจได้จริง

• แม้ข้อมูลบางส่วนจะอยู่ในรูปแบบที่คอมพิวเตอร์สามารถอ่านได้ (Machine-Readable) แล้ว แต่ยังขาดบริบท คำอธิบาย และการเชื่อมโยงข้อมูลที่จำเป็นอย่างเป็นระบบ เช่น ข้อมูลขาดการเชื่อมโยงระหว่างวาระ ข้ามปีงบประมาณ หรือขาดรายละเอียดเชิงลึกเกี่ยวกับผลสัมฤทธิ์ของโครงการ ทำให้สาธารณะไม่สามารถนำข้อมูลไปเปรียบเทียบเชิงสถิติหรือตั้งคำถามได้อย่างแม่นยำ

• รูปแบบการเปิดเผยข้อมูลของภาครัฐในปัจจุบัน ขาดความเข้าใจในพฤติกรรมและวิธีการใช้งานจริงของประชาชนในหลายระดับ ส่งผลให้ภาคส่วนต่างๆ นำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ต่อได้ยาก ก่อให้เกิดความสิ้นเปลืองเวลาและทรัพยากรบุคคลในการประมวลผล และไม่ตอบโจทย์ความต้องการเชิงลึกที่แตกต่างกันของแต่ละกลุ่มเป้าหมาย

• กระบวนการพิจารณาร่างงบประมาณยังคงมีลักษณะเป็นระบบปิดและขาดความโปร่งใส โดยไม่มีพื้นที่หรือกระบวนการที่เป็นระบบในการรับฟังเสียง เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมตัดสินใจเลือกนโยบายสาธารณะได้อย่างแท้จริง

ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างเหล่านี้ไม่เพียงแต่กีดกันภาคประชาชนออกจากการมีส่วนร่วม แต่ยังบ่อนทำลายความไว้วางใจต่อสาธารณะ (Public Trust) เอื้อให้เกิดข้อกังขาเรื่องความโปร่งใสและการคอร์รัปชัน และลงเอยด้วยการจัดสรรงบประมาณที่ไม่ตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของประชาชน